Эй унда! Мин термистор тәьмин итеүсе, һәм бөгөн мин ысынлап та ҡыҙыҡлы һорауҙы ҡаҙырға теләйем: Ҡояш панелдәре системаһында термистор ҡулланырға мөмкинме? Әйҙәгеҙ, уны өҙөп, был бәләкәй генә компоненттар ҡояш энергияһы донъяһына нисек һыйҙыра алыуын ҡарайыҡ.
Беренсенән, нимә ул термистор? Хәйер, термистор — резистор төрө, уның ҡаршылыҡ температураһы менән үҙгәрә. Ике төп тип бар: НТК (Тиҫкәре температура коэффициенты) һәм ПТК (Позитив температура коэффициенты). НТК термисторҙары ҡаршылыҡҡа эйә, температура күтәрелгән һайын кәмей, ә ПТК термисторҙары киреһен эшләй. Улар’т төрлө ҡушымталарҙа ҡулланыла, кеүекЯнғын сигнализацияһы термистор датчигыһәм100к янғын сигнализацияһы термиссы, әммә улар ҡояш панелдәре системаларында файҙалы була аламы?
Әйҙәгеҙ, бер аҙ ҡояш батареялары тураһында һөйләшәйек. Ҡояш панелдәре ярайһы уҡ иҫ киткес. Ҡояш нурҙары алып, уны электр энергияһына әйләндерәләр. Әммә улар камил түгел. Ҙур мәсьәләләрҙең береһе – уларҙы йылытҡанда һөҙөмтәлелеге кәмей. Күрәһегеҙме, ҡояш панелдәргә һуҡҡанда, улар шул ҡояш энергияһын күп үҙләштерә. Ҡайһы берҙәре электр энергияһына әйләндерелә, әммә яҡшы өлөш йылылыҡҡа әйләнә. Ә панель температураһы күтәрелгән һайын уның һөҙөмтәлелеге түбәнәйә. Бына ҡайҙа термисторҙар ярҙамға килә ала.
Термисторҙар ҡулланырға мөмкин булған бер ысул – температураны күҙәтеү өсөн. Ҡояш панелдәрендә йәки янында термистор ҡуйып, улар нисек эҫе ала, тип күҙәтеп була. Был мәғлүмәт мөһим, сөнки ул һеҙгә аҙымдар яһарға мөмкинлек бирә, артыҡ ҡыҙҙырыу өсөн. Мәҫәлән, әгәр һеҙ беләһегеҙ, панелдәр бик эҫе, һеҙ һыуытыу системаһын ҡулланып, температураны төшөрөү өсөн мөмкин. Бәлки, был ябай һыу - нигеҙләнгән һыуытыу системаһы, панелдәр өҫтөндә шәп томан һибеп, йәки алдынғы әүҙем һыуытыу ҡоролмаһы.
Тағы бер ҡушымта - максималь ҡөҙрәт нөктәһен күҙәтеү (МППТ). MPPT-был ысул ҡулланыла, иң ҡөҙрәтен алыу өсөн ҡояш батареяһы. Ҡояш батареяһының ҡөҙрәте ҡояш нурҙарының интенсивлығына ла, температураға ла бәйле. Термистор реаль ваҡыт температураһы мәғлүмәттәрен МППТ контроллерына бирә ала. Был ысул менән контроллер панелдең эш нөктәһен анығыраҡ көйләй ала, панель электр үҙенсәлектәренә температура эффекттарын иҫәпкә алып. Һөҙөмтәлә, һеҙ ҡыҫып сығарырға мөмкин күберәк ҡөҙрәт ҡояш батареяһынан, хатта ҡасан ул’ы эҫе тышҡы.
Әммә ҡояш нурҙары һәм йондоҙлоҡтар барыһы ла түгел. Ҡояш панелдәре системаларында термисторҙар ҡулланыу өсөн ҡайһы бер проблемалар бар. Ҙурҙарының береһе – ныҡлыҡ. Ҡояш батареялары стихияларҙа сыға, ҡояш нурҙары ҡаты, экстремаль температура, ҡайһы саҡта хатта насар һауа торошона дусар була. Термисторҙарға оҙайлы ваҡыт эсендә был шарттарға ҡаршы тора белергә кәрәк. Бер нисә ай ҡояшта бешерелгәндән һуң йәки дауыл менән һуҡҡандан һуң ғына бирешә алмайҙар.
Сығымдар ҙа фактор булып тора. Ҡояш панелдәре системаһына термисторҙар өҫтәү өҫтәмә компоненттар өҫтәү тигәнде аңлата, был дөйөм хаҡҡа өҫтәй. Ҙур ҡояш энергияһы фермалары өсөн хатта панелгә хаҡтың ҙур булмаған артыуы ла ҙур суммаға өҫтәй ала. Тимәк, термисторҙар ҡулланыу өҫтөнлөктәрен өҫтәмә сығымдарға ҡаршы үлсәргә тура килә.
Ҡуйыу – икенсе нәмәне иҫәпкә алырға кәрәк. Һеҙгә кәрәк, тип ышанырға термисторҙар дөрөҫ урында урынлаштырылған, тип теүәл температура күрһәткестәре алырға. Әгәр улар’т дөрөҫ ҡуйылған, улар биргән мәғлүмәттәр дөрөҫ булмауы мөмкин, был уларҙы ҡулланыу маҡсатын еңә тәү сиратта.
Хәҙер, әйҙәгеҙ, термисторҙар төрҙәре тураһында һөйләшәйек, улар ҡояш панелдәре системаһында иң яҡшы эшләйәсәк. НТК термисторҙары, моғайын, юл үтергә. Ҡояш батареяларының һөҙөмтәлелеге температура күтәрелгән һайын кәмегәнлектән, температура үҙгәргән һайын НТК термисторы асыҡ сигнал бирә ала. Панель эҫерәк була, ҡаршылыҡ NTC термистор аҫҡа төшә, һәм был үҙгәреш еңел үлсәү һәм контроль маҡсатында ҡулланырға мөмкин.
Ҡояш панелдәре системаһы өсөн термистор һайлау тураһында һүҙ барғанда, һеҙ юғары теүәллек һәм тотороҡлолоҡҡа эйә булғандарҙы эҙләргә теләйһегеҙ. Һеҙ теләмәйем, термистор, тип эҙмә-эҙлекһеҙ уҡыу йәки дрейф ваҡыт үткән һайын. Һәм, әлбиттә, ул кәрәк, киң эш температураһы диапазоны экстремаль шарттар менән эш итеү, ҡояш батареялары ҡағыла.
Тимәк, ҡояш батареяһы системаһында термистор ҡулланыла аламы? Яуап - был яңғырауыҡлы эйе! Һис шикһеҙ, ҡайһы бер проблемалар бар, әммә потенциаль өҫтөнлөктәре йәһәтенән яҡшыртылған һөҙөмтәлелек һәм яҡшыраҡ температура менән идара итеү был ҡарарға лайыҡ. Һеҙ бәләкәй генә - масштаб ҡояш монтажсыһы йәки ҙур ҡояш фермаһы менән идара итеү, термисторҙар һеҙҙең системаға ҡиммәтле өҫтәү була ала.
Әгәр һеҙ’ы ҡыҙыҡһыныу тураһында күберәк белергә, нисек термисторҙар һеҙҙең ҡояш панелдәре системаһына интеграциялана ала йәки әгәр һеҙ эҙләйһегеҙ сығанаҡ юғары - сифатлы термисторҙар, мин’д чат яратам. Йөрөү, һәм беҙ һеҙҙең аныҡ ихтыяждар тураһында ентекле фекер алышыу була ала.
Һылтанмалар
- "Ҡояш фотоэлектрик системалары: проектлау һәм ҡуйыу" төрлө авторҙар тарафынан
- "Термисторҙар: теория, проектлау һәм ҡушымталар" Дональд А.
